W dniach 21–24 maja 2026 roku Zamość stanie się jednym z najważniejszych miejsc debaty o przyszłości energetyki i ekologii w Polsce. XII Międzynarodowy Kongres EKOFORUM zgromadzi przedstawicieli nauki, biznesu i administracji, by wypracować konkretne odpowiedzi na wyzwania związane z transformacją energetyczną i bezpieczeństwem gospodarczym.

Energetyka, ekologia i bezpieczeństwo – potrójna odpowiedź na wyzwania współczesności

W obliczu dynamicznych zmian na arenie międzynarodowej, XII Międzynarodowy Kongres EKOFORUM staje się kluczowym forum wypracowania strategii odporności dla regionu i kraju. Wydarzenie łączy debatę o suwerenności energetycznej z praktycznym wymiarem ochrony zasobów naturalnych, tworząc spójną wizję bezpiecznej przyszłości w dobie transformacji.

– Tegoroczna edycja odbywa się pod hasłem: „Energetyka, Ekologia, Bezpieczeństwo – wspólna odpowiedź na nowe wyzwania”. W obliczu dynamicznych zmian geopolitycznych i ekstremalnych zjawisk pogodowych, kwestie odporności systemów oraz zrównoważonego rozwoju nabierają szczególnego znaczenia – wskazuje Sławomir Mazurek, Doradca Prezydenta RP ds. Środowiska.

Innowacje i ekotechnologie jako motor napędowy regionu

Kongres EKOFORUM od lat udowadnia, że zielona transformacja to nie tylko wyzwanie, ale przede wszystkim szansa na dynamiczny rozwój gospodarczy. Prezentacja innowacyjnych rozwiązań środowiskowych oraz dyskusja nad nowymi strategiami mają zainspirować do inwestycji, które zmienią oblicze wschodniej Polski.

– Staramy się nadążać za trendami, które w tej chwili są na topie w Europie, żeby pokazać, że tutaj też jest pole do inwestowania w nowe, zielone technologie. Naszym celem jest nie tylko podążanie za europejskimi trendami, ale ich współtworzenie. Chcemy pokazać, że Polska Wschodnia ma realny potencjał, by stać się ważnym ośrodkiem rozwoju zielonych technologii i nowoczesnej energetyki – podkreśla Krzysztof Jan Stawnicki, Prezes Fundacji Ośrodek Wspierania Ekologii i organizator Kongresu.

Zamość – przestrzeń współpracy, nauki i harmonii

Miasto, które od czasów Jana Zamoyskiego łączyło naukę, kulturę i rozwój, dziś w naturalny sposób staje się miejscem rozmów o przyszłości energetycznej i ekologicznej Europy.

– To naturalne, że zostaliśmy partnerem Kongresu, to realizacja naszej misji. Zamość jest słusznie nazywany Padwą Północy. To renesansowe, akademickie miasto, pełne polskiej i europejskiej kultury, niezwykle ważne w tym rejonie Europy – jest wyjątkowym przykładem skutecznej współpracy i rozwoju, tworzenia integralnego środowiska życia człowieka w oparciu o tradycję, naukę, współpracę oraz wykorzystanie dóbr naturalnych. Został także nazwany miastem doskonałym – miastem idealnym, w którym różne nacje i kultury mogły owocnie i w pokoju pracować dla dobra wspólnego. Gdy w roku 2021, po 234 latach doszło do odnowienia Akademii Zamojskiej – stała się ona na nowo środowiskiem nie tylko kształcenia, ale także nauki służącej autentycznie i dobrze pojętego progresu. Progres ten łączy rozwój środków do życia z rozwojem człowieka a także uszanowaniem praw natury, tych które istnieją w przyrodzie jak i w sercu samego człowieka. Staje się także przestrzenią solidarnej i odpowiedzialnej, roztropnej polityki społecznej, gospodarczej oraz energetycznej – mówi dr hab. Paweł Skrzydlewski, prof. AZ, Rektor Akademii Zamojskiej.

Cztery dni debat, warsztatów i praktycznej wiedzy

Program XII edycji Kongresu EKOFORUM został zaprojektowany jako kompleksowa odpowiedź na wyzwania nowoczesnej gospodarki. Eksperci i uczestnicy skupią się na kluczowych zagadnieniach transformacji, które mają realny wpływ na funkcjonowanie samorządów, przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych.

Wśród najważniejszych bloków tematycznych znajdą się:

• Energetyka jutra: Rozwój odnawialnych źródeł energii (OZE) i magazynów energii oraz analiza wpływu taryf dynamicznych na stabilność lokalnych systemów energetycznych.
• Strategia i finansowanie: Debaty nad skutecznym planowaniem i wydatkowaniem środków z KPO oraz funduszy europejskich, a także rola Branżowych Centrów Umiejętności w kształceniu nowoczesnych kadr.
• Zasoby lokalne i biogaz: Panel poświęcony biogazowi jako dyspozycyjnemu źródłu energii oraz biometanowi jako strategicznemu zasobowi gazowemu kraju.
• Ekologia w praktyce: Inauguracja „Projektu Woda”, dyskusje o przeciwdziałaniu skutkom suszy, walce z „betonozą” oraz wpływie systemu kaucyjnego na rynek gospodarki odpadami.

Szczególnym punktem programu będzie cykl praktycznych warsztatów poświęconych spółdzielniom energetycznym. Uczestnicy przejdą ścieżkę od podstaw teoretycznych po konkretne przykłady wdrożeń, co pozwoli na zdobycie wiedzy niezbędnej do budowania lokalnej niezależności energetycznej.

Edukacja, kultura i ekologia – EKOFORUM dla mieszkańców

Integralną częścią Kongresu pozostają wydarzenia otwarte na zamojskim Rynku Wielkim. W dniach 23–24 maja odbędzie się XI Festiwal Żywności Wolnej od GMO „Prosto od Rolnika”, łączący jarmark produktów naturalnych z debatą o bezpieczeństwie państwa.

– Cieszę się, że już kolejny rok Festiwal Żywności Wolnej od GMO może być integralną częścią Międzynarodowego Kongresu EKOFORUM. Suwerenność żywnościowa i energetyczna to dzisiaj fundamenty bezpieczeństwa państwa. Poprzez to wydarzenie chcemy pokazać, że powrót do źródeł, wspieranie lokalnych rolników i dbałość o żywność najwyższej jakości to nie tylko kwestia zdrowia, ale nasza wspólna odpowiedzialność za przyszłe pokolenia – podkreśla Jarosław Sachajko, Poseł na Sejm RP i organizator festiwalu.

Na uczestników czekają eko-stoiska, prezentacje samochodów elektrycznych, występy artystyczne oraz konkursy z nagrodami.

Wspólna troska o przyszłość

EKOFORUM to znacznie więcej niż standardowe spotkanie branżowe. To żywa przestrzeń wymiany doświadczeń, inspiracji i wspólnego poszukiwania optymalnych rozwiązań dla ludzi, miast oraz środowiska naturalnego. Wydarzenie stanowi unikalną okazję do poznania sprawdzonych, dobrych praktyk, nawiązania strategicznych kontaktów oraz aktywnego włączenia się w proces budowania nowoczesnej, zielonej przyszłości całego regionu.

W obliczu globalnych wyzwań XII edycja Kongresu kładzie szczególny nacisk na odpowiedzialne podejście do rozwoju gospodarczego oraz synergię między innowacją a bezpieczeństwem energetycznym kraju.

Rejestracja trwa

Udział w XII Międzynarodowym Kongresie EKOFORUM jest całkowicie bezpłatny, jednak ze względu na duże zainteresowanie liczba miejsc jest ograniczona. Szczegółowy harmonogram paneli, lista prelegentów oraz formularz rejestracyjny umożliwiający udział w obradach dostępne są na oficjalnej stronie organizatora: www.ekoforum.info.

Nowe badania przeprowadzone przez University of Galway we współpracy z IEA Bioenergy wskazują, że kaskadowe wykorzystanie drewna w połączeniu z bioenergią oraz technologią wychwytywania i składowania CO₂ (BECCS – Bioenergy with Carbon Capture and Storage) może zapewnić długotrwałe i stabilne efekty chłodzenia klimatu.

Czym jest BECCS i dlaczego jest ważne?

Bioenergia z wychwytywaniem i składowaniem dwutlenku węgla (BECCS) to technologia umożliwiająca osiąganie tzw. ujemnych emisji (CDR – Carbon Dioxide Removal) – czyli usuwania CO₂ z atmosfery. Jest ona uznawana za kluczowy element strategii osiągania neutralności klimatycznej.

Dotychczas jednak badania często nie uwzględniały w pełni:

• dynamiki węgla w lasach,
• strategii kaskadowego wykorzystania drewna,
• stopniowego wdrażania technologii CCS (Carbon Capture and Storage).

Na czym polega kaskadowe wykorzystanie drewna?

Kaskadowe wykorzystanie drewna oznacza jego wieloetapowe użycie – najpierw jako materiał (np. w budownictwie), a dopiero na końcu jako źródło energii. Takie podejście:

• wydłuża czas magazynowania węgla poza atmosferą,
• zwiększa efekty klimatyczne poprzez zastępowanie bardziej emisyjnych materiałów i paliw,
• umożliwia ostateczne trwałe składowanie CO₂ dzięki BECCS.

Kluczowe wnioski z badań:

Badanie oparte na dynamicznej analizie cyklu życia (LCA – Life Cycle Assessment) w perspektywie ponad 200 lat wykazało, że:

• BECCS zapewnia długoterminowe globalne chłodzenie, nawet w gospodarce niskoemisyjnej.
• Kaskadowe wykorzystanie drewna zwiększa krótkoterminowe korzyści klimatyczne, dzięki efektom substytucji.
• Zrównoważona gospodarka leśna umożliwia ciągłe pochłanianie CO₂, ponieważ lasy odrastają po wycince.

Niezbierane lasy mają ograniczoną trwałość magazynowania węgla – są podatne na pożary, susze czy choroby, a ich zdolność pochłaniania CO₂ maleje z czasem.

Dlaczego to podejście jest przełomowe?

Połączenie kaskadowego wykorzystania drewna z BECCS:

• tworzy ciągły cykl usuwania CO₂ z atmosfery,
• przenosi węgiel z biosfery do trwałych magazynów geologicznych,
• zwiększa odporność systemu na zmiany klimatyczne i zakłócenia naturalne.

Implikacje dla polityki i gospodarki:

Wyniki badań wskazują na potrzebę:

• lepszej koordynacji polityk między sektorami w ramach biogospodarki,
• aktualizacji regulacji dotyczących międzynarodowego obrotu biogennym węglem,
• zwiększenia inwestycji w technologie BECCS już w krótkim okresie,
• uwzględniania kaskadowych łańcuchów wartości w modelach klimatycznych i polityce użytkowania gruntów.

Podsumowanie

Kaskadowe wykorzystanie drewna w połączeniu z BECCS stanowi obiecującą strategię walki ze zmianami klimatu. Umożliwia nie tylko redukcję emisji, ale także ich trwałe usuwanie, oferując stabilną i długofalową ścieżkę prowadzącą do neutralności klimatycznej.

Źródło